Man, man, man, wat zijn Wij van de ZZP eigenwijs geweest. Zelf hebben we dat altijd gezien als een teveel aan gedrevenheid, de onverzettelijke drive om het onderste uit de kan te halen. Dat klinkt natuurlijk hartstikke goed, want wat is er mis met het passioneel beleven van je vak. Niks. Behalve als het leidt tot een beeld van een onuitstaanbaar eigenwijze betweter en doordrammer van het eigen gelijk. Daar gaan mensen een beetje moei van worden. En dan bellen ze eens een ander.

Gelijk hebben is een ding, gelijk krijgen is iets anders. Helaas komt die wijsheid met de jaren en tegen de tijd dat we erachter zijn kan zomaar te laat zijn. Als ZZP’ers hebben we voortdurend te maken met nieuwe opdrachtgevers. Daar kan een mooie relatie uit ontstaan, vol wederzijdse tevredenheid en schouderkloppen. Want veel bedrijven en organisaties zien ZZP’ers niet perse meer als een tijdelijke vervanger, maar als een aanwinst. We brengen frisse ogen mee van buitenaf, vaak de ervaring van tig andere projecten en de energie van mensen die er hartstikke veel zin in hebben.

Maar we zijn natuurlijk wie we zijn (de vrije geesten van de ZZP) en wat we zijn (mensen die dingen nogal eens enthousiast anders aanpakken dan anderen gewend zijn). En wanneer we in dat enthousiasme wat te bijdehand gaan zitten doen, komt dat niet bij iedereen over als prettig tegendraads maar als eigengereid. Die opdrachtgevers zowel als teams waarde we moeten werken, zitten niet altijd – om niet te zeggen: helemaal niet – te wachten op iemand die een richting in slaat die ze zelf niet persé voor ogen hadden. Of die hun leven eerder moeilijker maakt dan gemakkelijker.

Eigenwijze oplossingen zijn vrijwel altijd onverwachte, nieuw-achtige oplossingen. Van die out-of-the-box gedachten die niemand zag aankomen en waar ze zich hard van op het hoofd moeten krabben om er de vinger achter te krijgen. Eigenwijze oplossingen kunnen best briljant zijn, maar als niemand dat direct ziet en zelfs na lang praten niet wil inzien, kunnen we dat wel proberen door te drammen, maar daar word niemand vrolijk van.

Meebewegen hoort er ook bij

Moeten dan maar vooral gedwee en gehoorzaam meegaand zijn? Moeten dan maar onze gezond eigenwijze grondhouding laten varen? Moeten onze ware aard van aanpakken en doorpakken dan maar verloochenen voor de lieve vrede van tevreden klanten en een gezonde bankrekening? Dat is natuurlijk ook niet de bedoeling. Het is domweg de kunst om prettig eigenwijs te zijn zonder dat we er mensen al teveel mee vermoeien, irriteren of schofferen. Blijf redelijk eigenwijs, maar haal de stijfkoppigheid eraf.
Leer mensen mee te nemen naar een oplossing. Het is een zaak van wat meer geduld, wat meer meebewegen en uitleggen en niet toegeven aan de neiging om hardnekkig iets te blijven pushen of verdedigen.

Het is typisch een dingetje in de categorie ‘schade en schande’. Het is ook weer zo’n aspect van het ZZP bestaan waar mensen misschien niet zo bij stilstaan. Dat er een tijd en een plaats is om lekker ons dwarse zelf te blijven en dat er een tijd en plaats is om dat vooral los te laten. Dat we als ZZP’ers tegenwoordig veel vanuit huis doen, zonder direct fysiek contact met de opdrachtgever of z’n medewerkers, zorgt ervoor dat we vaak niet direct horen of liever nog: aanvoelen wat ze vinden.

Er kan misschien eens een wat geprikkeld mailtje doorkomen of een Teams-sessie waarin de discussie even een hoge irrigatiegraad bereikt. Maar door het incidentele karakter ervan zijn we geneigd om dat maar even als ‘kan gebeuren’ van ons af te schuiven en te vergeten. Part of the game, denk we dan. Het kan daardoor even duren voor we erachter komt dat we aan de andere kant gezien worden als een tamelijk vervelende eikel.

Dus wees geen eikel en wordt er ook niet een

Het beste wat ons kan overkomen is een relatie, of opdrachtgever die ronduit zegt dat er niks mis is met ons werk, maar dat het jammer is dat het vaak met zoveel ruzie-achtige discussies gepaard gaat. Of dat we een leuke, vlotte gast zijn, maar dat het wel heul vervelend begint te worden dom bijna altijd in de contramine te gaan. Van die dingen. “Ja, sorry, zo zijn we nu eenmaal”, is dan wel een lekker eigenwijze opstelling, maar er zijn toch echt grenzen aan wat mensen willen tolereren van hun ZZP’er.

Het komt erop neer dat eigenwijs zijn een kwestie is van balanceren. Professioneel eigenwijs zijn heeft altijd een meerwaarde, omdat het ons kan helpen ons te onderscheiden van anderen. Zolang we een onorthodox idee of voorstel om dingen anders te doen goed kunnen beargumenteren, is er helemaal niks mis mee. Eigenwijze types, daar moeten mensen nu eenmaal altijd even aan wennen. Alles wat afwijkt moet altijd even de tijd hebben om in te dalen en dat geldt ook voor ons eigenwijze ZZP’ers.

Geef klanten en mensen die met ons moeten werken de tijd om te wennen aan een bepaald afwijkend idee of een initiatief dat misschien wel, maar misschien ook niet geniaal is. Er op een aardige manier iets in masseren bij ze of er iets in willen stampen, daar zit een wereld van verschil in. Da’s ook veel leuker werken voor onszelf. Eikels zijn er tenslotte al genoeg in de wereld. Bomen vol.